Voor wie (beter niet)?

Wie moet jodiumtabletten innemen?

- Kinderen

De leeftijd bij blootstelling aan de radioactieve isotopen van jodium heeft een zeer grote invloed op de inductie van schildklierkanker. Hoe jonger, hoe groter de kans.

Bovendien vertonen de schildklierkankers die optreden bij kinderen, in tegenstelling tot die van de meeste (oudere) volwassenen, een zeer agressief biologisch gedrag met uitgesproken locale invasie en snelle metastasering.

- Zwangere vrouwen

Tijdens de zwangerschap bestaat er een verhoogde behoefte aan jodium. Zwangere vrouwen die worden blootgesteld zullen daardoor meer radioactieve isotopen van jodium opnemen en bijgevolg een groter risico vertonen dan hun niet-zwangere leeftijdsgenoten.

De schildklier van de vrucht begint jodium te concentreren en op te stapelen vanaf het 2de zwangerschapstrimester. Bij aanbeveling tot inname van jodiumtabletten is het dan ook van groot belang dat zwangere vrouwen, ongeacht de zwangerschapsduur, deze tabletten gebruiken. Op die wijze beschermen ze zowel zichzelf als hun ongeboren baby.

Als de toekomstige moeder ouder is dan 40 jaar, moet op basis van een individueel medisch advies worden beslist over de eventuele inname van jodiumtabletten. In dit individueel advies moet enerzijds rekening worden gehouden met de risico’s voor zowel moeder als baby bij blootstelling aan radioactief jodium. Anderzijds moeten ook de mogelijke nadelen van de inname van de tabletten voor de moeder in rekening worden gebracht.

- Vrouwen die borstvoeding geven

Jodium wordt ook actief opgenomen door de borstklier van vrouwen die borstvoeding geven en afgescheiden in de moedermelk. Bij aanbeveling tot inname van jodiumtabletten geldt dit dus ook voor vrouwen tijdens de periode van lactatie. Op die wijze beschermen ze zowel zichzelf als hun baby.

De baby zal daar bovenop nog een eigen dosis jodium moeten toegediend krijgen via een flesje met bijvoorbeeld afgekolfde melk.

Als de vrouw die borstvoeding geeft ouder is dan 40 jaar, moet men opnieuw meerdere risico’s in rekening brengen:

1. het risico voor de vrouw zelf na blootstelling aan radioactief jodium (dit is niet enkel een verhoogd risico op thyroïdkanker, maar ook op borstklierkanker)
2. het risico voor de baby na blootstelling aan radioactief jodium
3. de mogelijke bijwerkingen door inname van de tabletten voor de moeder
4. de nadelige gevolgen van een tijdelijke of definitieve stop van het geven van borstvoeding aan de baby.

Wie neemt best geen jodiumtabletten?

- Personen met een contra-indicatie voor de inname van jodiumtabletten

De jodiumtabletten zijn niet geschikt voor personen die lijden aan de volgende aandoeningen:

• overgevoeligheid aan jodium
• dermatitis herpetiformis
• hypocomplementaire vasculitis 
• iododerma tuberosum 
• myotonia congenita

- Volwassenen boven de 40 jaar

Bij volwassenen ouder dan 40 jaar is het gebruik van jodiumtabletten minder aangewezen om 2 redenen:

• het risico op schildklierkanker door de opname van radioactief jodium daalt met de leeftijd. Tenzij de te verwachten dosissen zeer hoog zijn, zal het beschermend effect van de preventieve inname van stabiel jodium beperkt blijven.
• de werking van de schildklier is bij deze leeftijdsklasse vaker ontregeld, vooral in jodiumarme gebieden zoals België. Dit verhoogt het risico op ongewenste effecten door de inname van jodiumtabletten. Sommige van deze effecten kunnen zeer ernstig zijn. Dit betekent dat de nadelen van de inname van tabletten boven de 40 jaar groter kunnen worden dan het voordeel van de schildklierblokkade door toediening van stabiel jodium (vermijden van schildklierkanker).

Omdat het nut van de tabletten beperkt is en de kans op ernstige bijwerkingen stijgt bij personen ouder dan 40 jaar, wordt de inname van jodiumtabletten over het algemeen niet aanbevolen aan deze leeftijdsklasse. Bij zwangerschap of borstvoeding, of wanneer zeer hoge dosissen verwacht worden kan de inname van tabletten aangewezen zijn, ook boven de 40 jaar.